İzmir’de Su Verimliliği için Üç Aşamalı Strateji ve Tahtalı Barajı Ölü Hacmi ile Deniz Suyu Arıtma Planı

İZSU Genel Müdürlüğü, mevcut suyu daha verimli kullanmanın yanı sıra yeni kaynaklar oluşturmak amacıyla üç aşamalı bir plan üzerinde çalışıyor. Tahtalı Barajı’ndaki ölü hacmin kullanımı, bulut tohumlama uygulamaları ve deniz suyu arıtma tesisi kurulması bu plana dahil olunan temel adımlar arasında yer alıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin İZSU’su, Nisan 2025’ten itibaren başlattığı önleyici ve planlı uygulamalarla günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28’ini mevcut sistemi daha verimli kullanarak karşılıyor ve böylece yeni kaynak oluşturulmasına gerek kalmadan tasarrufa odaklanıyor. Kısa, orta ve uzun vadeli su yönetimi planlarıyla kuraklığa karşı çok katmanlı bir yaklaşım benimseniyor; bu çerçevede bulut tohumlama, ölü hacmin değerlendirilmesi ve deniz suyu arıtma tesisinin kurulması öne çıkan başlıklar olarak öne çıkıyor.

Bulut tohumlama değerlendiriliyor Yöntem, yağış potansiyeli taşıyan bulutlardan düşen yağış miktarını artırmayı hedefleyen bir destekleyici uygulama olarak değerlendiriliyor. Bu konudaki teknik raporlar üniversite görüşleriyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletiliyor ve süreç Bakanlıkla yürütülüyor.

Tahtalı Barajı’ndaki ölü hacminin kullanımı mümkün görüldü İzmir’in içme suyu için önemli bir kaynak olan Tahtalı Barajı’nda, pompaların bulunduğu bölgenin uzaklığı nedeniyle “ölü hacim” olarak adlandırılan kısmın acil durumlarda sınırlı ve kontrollü biçimde kullanılması planlanıyor. Bu yönteme ilişkin hazırlıklar sürerken yağışlı mevsimde barajda birikecek su miktarına göre sistem devrede tutuluyor. Benzer yaklaşım Gördes Barajı için de uygulanmış durumda; son yedi ayda ölü hacimden saniyede yaklaşık 968 litre içme suyu temin edilerek İzmir’e ulaştırıldı.

Deniz suyu arıtma tesisi için yer belirlendi Orta ve uzun vadeli hedefler arasındaki önemli adımlardan biri olan deniz suyu arıtma tesisi için Seferihisar Ahmetbeyli’de bir tesis kurulması planlanıyor. Gerekli görüş ve izinlerin alınmasına yönelik yazışmalar tamamlandı ve hazırlık çalışmaları sürüyor.

Yeraltı suyu, barajlar ve tasarruf bir arada sürüyor Kuraklığın etkisi İzmir’de kritik düzeye ulaştığında Tahtalı Barajı’na gelen su miktarında belirgin bir düşüş gözlemleniyor. 2021 yılında yıllık 150 milyon m³ olarak gelen su, 2022’de 83 milyon m³, 2023’te 47 milyon m³, 2024’te 42 milyon m³ ve 2025’te 28 milyon m³’e geriledi. Bu tablo, kısa vadeli önlemlerin hayati önemini ortaya koyuyor. Sadece yeni kaynaklar üretmeye odaklanmayan İZSU, mevcut kaynakları koruyarak kent su ihtiyacının %28’ini karşılayabildi. Altyapı yenileme, aktif kaçak tespiti ve basınç yönetimiyle merkezde kayıp-kaçak oranı %27,17’den %24,80’e düşürüldü; bu iyileşme yaklaşık 5,6 milyon m³ suyun sisteme kalmasını sağladı.

Kuyular yenilendi, ek su saniyede yaklaşık 1.400 litre Göksu, Sarıkız ve Menemen bölgelerindeki kuyu yenilemeleriyle saniyede toplam 1.016 litre, Halkapınar’daki yenilemelerle ise ek olarak saniyede 375 litre su elde edildi. Bu çalışmalarla şu ana kadar sisteme kazandırılan ilave su miktarı yaklaşık 7,8 milyon m³’e ulaştı.

8 ayda 14,2 milyon m³ tasarruf Aliağa’daki Güzelhisar Barajı için 20 yıl boyunca kullanılmayan isale hattı yenilendi; yeni pompalar devreye alındı ve barajdan kente saniyede 640 litre su iletilmeye başlandı. Temmuz 2025 itibarıyla barajdan alınan toplam su miktarı 8,4 milyon m³’e çıktı. Gece saatlerinde uygulanan planlı su kesintileri, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ile kademe sistemi sayesinde son 8 ayda toplam 14,2 milyon m³ tasarruf sağlandı.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)