90’lardan Beri Halı’dayız: Halı Atölyesi ve Salt’in Güncel Sanat Serüveni
Tepki Ver
Salt Beyoğlu’nda açılan ve “90’lardan Beri Halı’dayız” adını taşıyan sergi, Salt’ın kurucularından ve Halı Atölyesi’nin dinamik geçmişinden doğan bir hikâye sunuyor. Türkiye’de 1990’larda hareketlenen güncel sanat üretiminin akademideki yerinin görece sınırlı kaldığı bir dönemde, Halı Atölyesi mevcut programlar üzerinde düşünceler kurarak hareketlilik kazandı. Özellikle MSGSÜ’nün Resim Bölümü’ne bağlı olarak çalışan bu atölye, halı dokuma eğitimini güncel sanat pratikleriyle buluşturarak katılımı ve ortak üretimi ön planda tutan bir pedagojik yaklaşım geliştirdi.
Geleneksel hafızanın içinden çıkan bir deneyim olarak Halı Atölyesi, öğrenci, sanatçı, misafir ve kültür emekçisini aynı anda bir araya getirmeyi amaçlayan bir mekân olarak ortaya çıktı. 1976-1977 yıllarında Özdemir Altan’ın girişimiyle başlayan ve Zekai Ormancı’nın yönetimiyle gelişen bu uygulama, başlangıçta “rahat atölye” olarak etiketlense de zamanla üretim ve düşünce şekillerini dönüştürdü. 1992’de Gülçin Aksoy’un asistanlığı ve onunla birlikte çalışanların çabalarıyla, atölye koridorlardan İstanbul’un güncel sanatı gündemine doğru yayılarak güç kazandı.
Bir halıyı da dokuyabilirsiniz, bir fikri de yaklaşımıyla dokuma sadece bir malzeme değil, uzun soluklu bir düşünme ve ilişki kurma biçimi olarak benimsenmiştir. Aksoy’un öncülüğünde, dersler müfredatın sınırlarını aşan bir esneklik kazanmış; açık bir atölye olarak gündelik yaşam ve performans pratiğiyle iç içe geçti. Bu süreçte Halı Atölyesi, akademik erkek egemenliğine ve bürokratik tıkanıklıklara karşı bir karşıt ses olarak yükseldi; öğrenci, sanatçı ve misafirleri aynı masa altında buluşturan dinamik bir alan haline geldi.
Atölye, 2000’li yıllarda İstanbul’daki bağımsız inisiyatifler, feminist çevreler ve disiplinlerarası ortak çalışmalardan güç alarak çeşitlendi ve genişledi. Halı Atölyesi’nin üretim modeli artık sadece dokuma sanatıyla sınırlı kalmıyor; açık bir pedagojik yaklaşımın ve çoklu medya pratiklerinin kapsayıcı bir çatısı olarak öne çıkıyor. Atölye, AtılKunst kolektifi (2006-2013), Garip Bir Pandik 1 (2011) ve Garip Bir Pandik 2 (2012) gibi projelerle gündemi takip eden tekerrür eden meselelere yanıtlar üretti.
90’lardan Beri Halı’dayız sergisi, Halı Atölyesi’nin tarihsel ortak pratiklerini ve bireysel yönelimleri bir araya getirerek kuşaklar arası üretim akrabalığını incelemeye odaklanıyor. Zaman içinde dokunan bir topluluğun ilmeklerini açığa çıkarırken, geçmişten bugüne uzanan bir üretim hattını gözler önüne seriyor. Sergi, 1 Mart 2026’ya dek Salt Beyoğlu’nda ziyaret edilebilir. Sergiye eşlik eden programlar ise Salt Beyoğlu’nda başlayan performanslar ve çeşitli çalışmalarla sürüyor.
İletişim ve destek bilgilerinin yer aldığı bu metin, Spot Projects ve sponsorluk katkılarıyla yürütülen bir iş birliğinin sonucudur. İçerik, katılan herkesin katkısıyla zenginleşen bir dokuma olarak tasarlanmıştır.
