Ayaz: MS Hastalığında İnovatif Bakteri Tabanlı Tedavi ve Akademik İşbirliği

İstinye Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Öğretim Üyesi Prof. Dr. Furkan Ayaz, bağışıklık sistemi alanındaki ilerlemeler üzerine yaptığı sunum sonrasında Odesa Ulusal Tıp Üniversitesi tarafından Visiting Profesör unvanı ve Fahri Doktora ile ödüllendirildi. Ukrayna’daki çatışmaların ciddiyeti göz önüne alınarak gelecek 12 ay içinde ders vermek ve projelerde yer almak üzere ziyaretçi işbirliğinin sürdürülmesi planları bugün üniversite yetkilileri tarafından paylaşıldı.

Dünya genelinde milyonlarca insan ve Türkiye’de on binlerce kişi, omurilik ve merkezi sinir sistemi arasındaki iletişimi etkileyen miyelin hasarı nedeniyle Multipl Skleroz (MS) adı verilen hastalıkla mücadele ediyor. Bu bağlamda Ayaz, MS’i engellemeye yönelik bir ilacın geliştirilmesi üzerinde çalıştığını belirtiyor: “Bu tedavinin, hastaların yaşam kalitesini yükselteceğini umuyoruz.” Ayrıca genetik olarak MS’e yatkın olan bireylerde de bu ilacın erken uygulanmasının hastalığın önlenmesine katkı sağlayabileceğine dikkat çekiyor. MS’i engellemeye odaklanan bu yaklaşım ile ilgili ümit verici gelişmeler sürüyor.

“Çok şaşırdım ve onur duydum” Ayaz, Visiting Profesör unvanı ve Fahri Doktora’nın kendisine verilmesini sürpriz olarak değerlendirdi ve şu ifadeleri kullandı: “Böyle bir gelişmeyi öngörmüyordum. Bağışıklık sistemi ve biyoteknolojik ürünlerle ilgili online bir sunum yaptım; üniversitenin ilgisi yoğun oldu ve sonrasında böyle bir ödül kararı aldılar. Akademik işbirliklerimizi ve araştırmalarımızı bu yeni yolculukla sürdüreceğiz.”

MS için geliştirdiği ilacın arka planı Ayaz, bağırsakta bulunan bir bakteri türünden elde edilen ekzopolisakkaritlerin MS hastalığını tamamen engelleyebildiğini fark ettikten sonra çalışmalarını bu doğrultuda yönlendirdi. 2019’da başlayan araştırma, iki yıl sonunda laboratuvar düzeyinde hastalığın ilerlemesini durdurduğunu gösterdi. Şu an çalışmaların altı yıldır ABD’de devam ettiği bilgisini paylaşan Ayaz, “İlaç, bağırsağın düzenleyici bakterilerinden elde ediliyor. Bu bakteri aynı zamanda bağırsakta iltihaplanmayı engelliyor. Ancak bakteri doğrudan vücuda enjekte edilemez; üzerinde bulunan şeker molekülünün MS için etkili olduğunu keşfettik ve bu doğrultuda ilerliyoruz. İlk olumlu bulgular fare deneylerinde elde edildi ve hastalığın ilerlemesi gözlemlenmedi.”

“Hastalığın tekrardan nüksetmesini engellemeyi hedefliyoruz” Prof. Dr. Ayaz, MS’te merkezi sinir sistemine yönelik iltihaplanmanın hastaların durumunu kötüleştirdiğini belirtirken, hastalığın dönemsel olarak dalgalandığını ve ilaç uygulamasının nüksetmeyi azaltma potansiyeli taşıdığını vurguluyor. İlaca ilişkin patent alınırken, Amerika’daki bir uluslararası ilaç şirketinin 500 bin dolar bütçe desteği sağladığı ifade ediliyor. Klinik denemeler için daha büyük ilaç firmaları ile gerekli anlaşmaların yapıldığı ve çalışmaların klinik aşamalara geçebilmesi için ABD’de bir şirket kurulduğu kaydedildi. Üç aşama halinde devam eden çalışmaların sonucunda klinik denemelere geçiş hedefleniyor. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı BYZHA