Böbrek Nakli Sonrası Yaşam: Süreç, Kontroller ve Yaşam Şekli

İdrar yoluyla uzaklaştırılan atıklar, mineraller ve fazlası, böbrekler tarafından temizlenir. Bu filtreleme işlevi bozulduğunda vücutta zararlı maddeler ve sıvılar birikerek kan basıncını yükseltebilir ve son dönemde böbrek yetmezliği gelişebilir. Bu durum, yaşam kalitesini düşürebilir ve bazı hastalarda nakil ihtiyacı doğurabilir. Memorial Antalya Hastanesi Nefroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Ümit Çakmak, böbrek nakli ve sonrasındaki dikkat edilmesi gerekenleri aktarıyor. Çalışmayan böbrekler alınmıyor Son dönem böbrek yetmezliği durumu, böbreklerin işlevini en az 3 ay süreyle yerine getirememesi olarak tanımlanır ve Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFH) ≤ 15 ml/dk ile ifade edilir. Bu durumda nakil için başvuru yapılır. Nakil, canlı vericiden veya kadavradan gerçekleştirilebilir. Canlı vericiden yapılan nakillerde hastalar ve vericiler titizlikle değerlendirildikten sonra en uygun şartlarda operasyon gerçekleştirilir. Genelde ameliyat öncesinde kendi böbrekleri kısmen veya tamamen yerinde kalır; yeni böbrek ise kasık bölgesinin sağ ve sol taraflarına konumlandırılır. Özetle, nakil olan hastanın kendi işlevini yitirmiş iki böbreğiyle birlikte, nakledilen bir böbrek bulunur. Nakil sonrası ilaç kullanımına dikkat! Ameliyat sonrası hastanede kalış süresi genelde 1-2 haftayla sınırlıdır. Yaklaşık 3 ay sonra ise hasta iş ve sosyal yaşamına daha rahat dönebilir. Uzun süreli olarak çoğu hasta immünosupresif ilaçlar kullanır; bu ilaçlar nakil böbreğinin reddedilmesini önlediği için doktorun belirttiği saatlerde ve dozlarda alınmalıdır. Kişinin kendi kendine ilaç dozunu değiştirmemesi hayati öneme sahiptir. Nakil sonrası bu şikayetleri önemseyin

Ameliyat sonrasında nakledilen böbreğin işleyişini ve genel sağlığı izlemek için düzenli poliklinik kontrolleri gereklidir. Birinci yıl yoğun takiplerle, sonraki yıllarda kontrol sıklığı azalabilir. Ancak şu belirtiler görüldüğünde doktora başvurulmalıdır: yüksek ateş, nefes darlığı, öksürük ve balgam, bulantı-kusma, ishal, idrarda yanma ve ağrı, idrar miktarında azalma, bacaklarda ödem, kilo artışı veya idrarda kan. Dengeli beslenme ve hareketli yaşamla sağlıklı bir döneme adım atın

Nakil sonrası beslenme de önemlidir. Kortizon kullanımından kaynaklanan su-tuz tutulumunu ve iştah artışını dengelemek için tuzu düşük, besleyici öğünler tercih edilmelidir. Yağsız, dengeli porsiyonlar ve kolay sindirilebilir menüler bu süreçte önerilir. İlk dönemde hareketli kalmak da gereklidir; yürüyüş haftada en az 3 kez, 30-40 dakikalık tempolu yürüyüşlerle başlamak iyidir. Nakilden 3 ay sonra tenis, bisiklet veya yüzme gibi sporlara geçilebilir. Ancak düşme riski olan futbol, voleybol, basketbol ve judo gibi sporlardan ve ağır kaldırma egzersizlerinden kaçınmak güvenli olacaktır. Nakil sonrası böbreğin reddedilmesi endişe yaratmasın

Böbrek naklinde görülen reddetme olayları artık daha nadir ve tedavi edilebilir durumdadır. Yeni tedavi yöntemleriyle reddetme atakları minimize edilmektedir. Ret gelişen hastalarda diyaliz tedavisine dönülme ihtimali olsa da ikinci veya üçüncü böbrek nakilleri de mümkündür. Son dönem böbrek yetersizliği artık hayatı tehdit eden bir durum olmaktan çıkmıştır.