Cahit Arf: Fikirler ve İzler – Bir Anma Programının Notları
Tepki Ver
Bir matematik efsanesinin hayatını anmak için Zeytinburnu Kültür Sanat’ta düzenlenen programa, dünyanın önde gelen Türk matematikçilerinden olan Cahit Arf’ın 115. doğum yılı için özel bir saygı duruşu eşlik etti. Program, akşam saat 19.30’da başladı ve Arf’ın farklı yönleriyle ele alınmasıyla geçti.
“Cahit Arf, çok iyi bir hocaydı ama kendi hocalığını beğenmezdi.” sözleriyle başlayan konuşmalar, Arf’ın eğitimci kişiliğini ve öğreti aşkını öne çıkardı. Prof. Dr. Halil İbrahim Karakaş, Arf’ın hukukunu bozmadığı ama ders anlatırken yeniden keşfetmeden bırakmadığı tutumuna dikkat çekti: “Arf, hocalığından memnun değildi; fakat ders anlatırken görülen heyecanı sanki her şeyi yeniden keşfediyormuş gibi parlıyordu. Öğrencilerin bir desteği olduğu anlarda ‘şöyle yapsak nasıl olur?’ diyenler çıksa, onun için büyük bir haz kaynağı oluyordu.”
“Cahit Arf, son yüzyılda yetişen en büyük Türk matematikçisi.” Bu kez Prof. Dr. Haluk Oral, Arf’a dair kendi anısını paylaştı: Kanada’da doktora yaparken, Hollandalı bir matematikçinin Arf’ı duyunca heyecanlandığını ve onu dinlemeye geldiğini anlattı. Ertesi gün sunumunda gördüğü kodlarla ilgili konu, Arf değişmezlerinden çıkmış düzeltme kodlarıyla bağlandı. Bu anı, Arf’ın mirasının sadece teoriyle sınırlı olmadığını, kodlarla da hayat bulduğunu gösteriyordu: “Son yüzyılda yetişen en büyük Türk matematikçisi Cahit Arf’tı.”
Cahit Arf kimdir? 1910–1997 yılları arasında yaşamış olan Arf, cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılmasıyla ilgili kavramlarıyla tanınan bir bilim insanıdır. Arf Sabiti, Arf Halkaları ve Arf Kapanışları gibi önemli terimler onun mirasında yer alır; Hesse-Arf Kuramı’nın da geliştirilmesinde katkısı bulunur. Eğitim hayatına France’daki École Normale Supérieure’ta başlayan Arf, Galatasaray Lisesi ve İstanbul Üniversitesi’nde çalıştı, doktorasını 1938’de Göttingen Üniversitesi’nde tamamladı. İstanbul Üniversitesi’nde profesörlük ve ordinaryüslük görevlerini üstlenen Arf, 1964’te TÜBİTAK’ın ilk Bilim Kurulu Başkanı oldu. Türkiye’ye dönüp Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) görev yaptığı 1967-1980 dönemi, onun bilime yaptığı hizmetlerin en belirgin adreslerindendir. TÜBİTAK’ın gelişimine büyük katkı sağlayan Arf, 1983–1989 yılları arasında Türk Matematik Derneği başkanlığını yürüttü. 1943’te İnönü Armağanı’nı, 1974’te TÜBİTAK Bilim Ödülü’nü kazandı. 1997’de yaşadığı kalp rahatsızlığı nedeniyle aramızdan ayrıldı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı