Girişimcilik ve İş Demografisi: 2024 Doğum, Ölüm ve Hayatta Kalma Göstergeleri

Avrupa İş İstatistikleri düzenlemelerine uyum kapsamında 2019/2152 sayılı yönetmelik çerçevesinde yapılan revizyonlar, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri’nin sonuçlarını etkiledi. Özellikle Girişimcilik ve İş Demografisi göstergeleri, daha güncel verilerle yeniden değerlendirildi.

Bu çerçevede 2024 yılında doğan girişimlerin sayısının artışla gündeme geldiği belirtiliyor. Doğan girişimlerin istihdam yaratma payı %4,9 olarak kaydedildi; 2023 yılında ise doğum oranı %15,5 ve istihdamdaki payı %4,9 olarak gerçekleşti.

Doğan girişimlerin sektörel dağılımı incelendiğinde, en büyük pay %32,1 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe oldu. Bunu sırasıyla %16,8 ile ulaştırma ve depolama ve %10,1 ile inşaat takip ediyor.

İllere göre 2024 doğum payı açısından İstanbul %25,8 ile zirvede, ardından %7,5 ile Ankara ve %6,5 ile İzmir geliyor.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması düzeylerinde 2024 doğum göstergeleri belirginleşiyor.

2022 yılında ölüm oranı %12,9 olarak kayda geçti. Ölen girişimlerin istihdamdaki payı %4,2 oldu; 2021’de ölüm oranı %11,9 iken istihdam payı %4,1 olarak gerçekleşti.

Ölümlü girişimler için sektör dağılımı incelendiğinde en yüksek payı %35,0 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Bunu %16,3 ile ulaştırma ve depolama ve %10,6 ile konaklama ve yiyecek hizmetleri izledi.

İllere göre 2022 ölen girişimler açısından İstanbul %25,7 ile önde geliyor; onu sırasıyla Ankara %7,0 ve İzmir %6,0 izliyor.

2022’nin ölüm göstergeleri düzeyinde İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması kapsamındaki veriler yer alıyor.

2023 yılında doğan girişimlerin 2024’te hayatta kalma oranı %78,3 olarak belirlendi. 2022’de bir yıllık hayatta kalma oranı %75,2, iki yıllık hayatta kalma oranı ise %58,6 olarak kayda geçti.

Hayatta kalma göstergeleri doğum yıllarına göre 2019-2023 aralığında sunuluyor.

Hızlı büyüyen girişimler 2024 yılında %14,4 olarak kayda geçti. Aynı yıl için ceylan girişimlerin payı %2,4 olarak raporlandı.

Yıllara göre dağılım gösteriyor ki hızlı büyüyen girişimlerin 2024’te %23,5’i imalat, %20,5’i toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı ile %15,2’si inşaat sektörlerinde faaliyet gösterdi. Ceylan girişimler için en yüksek paylar ise sırasıyla %27,0 imalat, %15,2 toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı %12,4 ise inşaat sektörlerinde toplandı.

İmalat sanayinde 2024 doğumları %57,8 düşük teknoloji ürünleri üretimine yöneldi. Ayrıca %29,6 orta düşük, %11,7 orta yüksek ve %0,9 yüksek teknoloji düzeyinde ürünler üretildi.

İmalatta teknoloji dağılımı 2015-2024 arasındaki verilerle şekilleniyor.

Kuruluş yılları 2016-2020 arası olan girişimlerin 2024 yılındaki ciro payı %16,6; ikinci en yüksek pay ise %14,1 ile 2011-2015 arası kurulan girişimlere ait. Istihdam payı açısından da 2021 ve sonrasında kurulanlar %17,4’lük paya sahip oldu.

Kuruluş yılı 1990 ve öncesi olan girişimler için 2024 yılındaki ihracat payı %17,3, ithalat payı ise %28,4 olarak kayda geçti. 1996-2000 arası kurulan girişimler ise ihracatta %16,3 ile en yüksek ikinci payı aldılar.

Girişimlerin kuruluş yıllarına göre ekonomik göstergeleri 2024 yılı için çeşitli oranlar sunuyor.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)