İklim Krizinde Genç Fikirler: Biyolojik İstilalar ve Su Kullanımı Üzerine Bir Çalıştay Özeti

Su ve iklim krizlerinin kesişiminde genç zihinlerin katkılarıyla yürütülen 2. Su ve İklim Krizinde Genç Fikirler Çalıştayı kapsamında, Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü ikinci sınıf öğrencisi Kadir Çimen tarafından ‘İklim Değişikliği ve Küreselleşmenin Güdümünde: Biyolojik İstilalar’ başlıklı hareketli bir sunum paylaşıldı.

Etkinlik, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Konferans Salonunda düzenlendi ve Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Esin Sipahi Kılıç, Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kerim Çiçek, Topluluk Danışmanı Prof. Dr. Serdar Gökhan Şenol ile Topluluk Başkanı Furkan Ali Akyol başta olmak üzere akademisyenler ve öğrencilerin katılımıyla zenginleşti.

Çalıştayda öğrenciler, su ve iklim krizinin tetiklediği sorunlar üzerine yürüttükleri çalışmalarını paylaştılar. Sunumunda biyolojik istilalar konusuna değinen Çimen, bu fenomenin iklim değişikliği ve küreselleşmenin gerisinde yatan en önemli etkilerden biri olduğunu vurguladı. Bir türün kendi yaşam alanını terk ederek yeni bölgelere zarar vermesi, istilacı türlerin kendine özgü özellikleriyle ekosistemleri tehdit ettiğini açıkladı. Taraklı medüzün balast suları aracılığıyla Karadeniz’e gelişi ve aslan balığının ısınan Akdeniz’e yerleşmesi gibi örnekler üzerinden durumun boyutlarını ortaya koydu.

İstilacı bitkilerin tarım alanları üzerindeki baskısı ve iklim değişikliğinin getirdiği sıcaklık artışı, yangınlar ile karbon seviyelerinin yükselmesi gibi etkenlerin istilacı türlerin yayılımını kolaylaştırdığını belirtti. Bu türlerin yerli popülasyonlarla rekabet edip çeşitliliği azalttığını ve ekosistemlerin işlevlerini değiştirdiğini ifade etti. Ayrıca, biyolojik istilaların habitat yıkımından sonra dünyadaki en önemli ikinci neden olarak kayda geçtiğini ve bazı bölgelerde birinci sıraya yükseldiğini söyledi. Ekonomik maliyetlere de dikkat çekerek, küresel ölçekte yıllık yaklaşık 423 milyar dolar değerinde bir yükün oluştuğunu belirtti.

“İstilacı türlerle mücadele, su ve iklim krizinin bir parçasıdır” şeklinde özetlenen mesajında, Türkiye’de 261 istilacı türün kayda geçtiğini ve toplam yabancı tür sayısının 1319’a ulaştığını aktardı. Akdeniz Havzası’nın bu türlerin yerleşimi açısından hassas bölgelerden biri olduğunu vurgulayan Çimen, sucul ekosistemlerde bu türlerin yarattığı tahribatın özellikle dikkat çekici olduğunu ifade etti. Doğu sivrisinek balığı ile zooplanktonların etkileri, yabancı sazan türlerinin genetik çeşitliliğe tehdit oluşturması ve katil yosun benzeri türlerin deniz çayırlarını tehdit etmesi gibi örnekler üzerinden etkileri somutladı.

Haritaların Türkiye’nin bu alanda dünyanın en kırılgan bölgelerinden biri olduğunu gösterdiğini aktaran konuşmacı, tropikalleşmenin etkileriyle birlikte habitatların birbirine benzemesinin istilacı türlerin yayılımını kolaylaştırdığını sözlerine ekledi. Ancak biyogüvenlik önlemleri, sıkı denetimler, erken teşhis ve vatandaş biliminin bu zararları azaltmada kilit rol oynadığını ifade ederek, mücadele etmenin su ve iklim krizini yönetmenin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.

Etkinlik kapsamında Zeynep Baykara, Arabidopsis Thaliana üzerinde su ve iklim krizinin model organizma olarak kullanımı konusundaki çalışmasını; Ahmet Yağız Ertürk ise deniz çayırlarının iklim değişikliğiyle mücadeledeki rollerini anlattı. Bunun yanı sıra Öykü Erol, sulak alan kayıpları ve tarım uygulamalarının etkilerini; Arda Köroğlu, tatlı su kaynakları tahribatının ekolojik dengeyi bozduğunu; Melike Ceylan, Körfez sorunları ve deniz yaşamının karşı karşıya kaldığı tehlikeleri; Kutay Durukan, su ve iklim krizinin kuşlar üzerindeki etkilerini; Ömer Faruk Arslan, kemirgenler üzerinde olası sonuçları; Taylan Ali Ardunç, su kaynakları tahribatının kuş göçleri ve yaşam alanlarına etkilerini ve Muhammet Yıldırım ise genç fikirlerin bu mücadeledeki rolünü anlattı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı