İzmir İçin Çoklu Krizlere Dirençli Kent Modeli: Deprem, Tsunami ve Zemin Risklerine Yönelik Kapsamlı Yol Haritası

İzmir Büyükşehir Belediyesi, afet yönetimini yalnızca kriz anlarına odaklı olmayan, riskleri azaltan ve yaşam kalitesini yükselten bir kent modeli üzerinde şekillendiriyor. Fay hatları ve zemin çalışmalarıyla geniş kapsamlı veriler elde edilirken, 94 bini aşan yapı için envanter çalışması tamamlandı ve Yeni Deprem Master Planı için adımlar atılıyor. Şehrin 71 barınma alanı ve 2.425 toplanma alanı için altyapı iyileştirme çalışmaları sürüyor. Büyükşehir, deprem, sel, yangın, tsunami ve heyelan gibi çoklu afet tehditlerini bilimsel veriler ışığında azaltmayı hedefliyor.

Afet İşleri Dairesi, kenti dayanıklı kılmak amacıyla çok paydaşlı ve uzun vadeli bir yol haritasını hayata geçiriyor. 2025–2029 Stratejik Planı kapsamında “Çoklu Krizlere Dirençli Kent Belediyeciliği” amacı doğrultusunda güvenli, planlı ve dirençli bir kent vizyonu benimseniyor. Riskleri bilimsel verilerle azaltmak için mikrobölgeleme, jeolojik-jeoteknik etütler ve yapı stokları üzerinde çalışmalar kesintisiz sürdürülüyor. Karşıyaka’da yaklaşık 2.000 hektarlık alanda yürütülen sismik mikrobölgeleme çalışmalarıyla bugüne kadar 52 sondaj kuyusu tamamlandı; 120 noktada mikrogravite ölçümü gerçekleştirildi. Conak ve Bayraklı’da ise 4.650 hektarlık alanda planlanan yeni mikrobölgeleme çalışmalarının teknik hazırlıkları devam ediyor.

Uluslararası iş birliğiyle deprem ve tsunami tehlikesine karşı çalışmalar da hız kesmeden ilerliyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile yürütülen proje kapsamında 30.000’den fazla senaryo değerlendirildi ve 600 kilometrelik kıyı şeridinde olasılıksal tsunami baskın haritaları oluşturuldu. Seferihisar için UNESCO destekli CosastWAVE projesine başvuru yapılırken, tsunami tahliye planları, tabelalar ve eğitim çalışmalarının uygulanması planlanıyor. Amaç, tüm kıyı ilçelerinin tsunamiye karşı hazırlıklı olmasıdır.

Heyelan ve zemin riskleri ile ilgili envanter çalışmaları 30 ilçeyi kapsıyor ve mevcut ile potansiyel risk alanları CBS üzerinden haritalandı. Bu bilgiler, kentsel planlama ve afet risk azaltma çalışmaları için temel oluştururken, kritik bölgelerde mühendislik önlemlerinin alınmasına yön verecek teknik çalışmalar başlatılacak. Ayrıca fay hatları özelinde yapılan paleosismoloji çalışmalarıyla geçmiş deprem üretim süreçleri inceleniyor; yaklaşık 25 aktif fay hattı üzerinde 111 hendek lokasyonu açıldı ve bunlardan 90’ı tamamlandı.

94 bini aşkın yapının envanteri için Bayraklı ve Bornova’da yürütülen saha incelemeleri tamamlandıktan sonra 16.906 yapı Karşıyaka’da 27 mahallede değerlendirildi. Kent genelinde yapı stoku taramaları tüm ilçelerde bitirilmeyi hedefliyor. Yeni Deprem Master Planı kapsamında 2025–2029 dönemi için hazırlanacak yol haritası, 8 ana başlıkta toplanacak; jeolojik-jeoteknik riskler, üstyapı ve altyapı tehditleri, şehir planlama, yasal ve mali süreçler ile eğitim ve toplumsal faaliyetler bu planın odak noktaları olacak. 2026’da tamamlanması öngörülen plan, tüm yapısal ve idari önlemleri tek bir çatı altında birleştirmeyi amaçlıyor.

Toplanma ve barınma alanları güçlendirme çalışmaları AFAD koordinasyonunda 71 barınma alanı ve 2.425 toplanma alanı belirlendi. Bu alanların altyapı ve üstyapı yatırımları sürüyor; veriler CBS üzerinden dijital ortama aktarılıyor. İzmir’in afetlere hazırlık çalışmaları yalnızca günümüze değil, geleceğe de güvence sunacak şekilde planlanıyor. Toplanma ve barınma alanlarının kapasite, erişilebilirlik ve lojistik olanakları için uygulamaya dönük adımlar atılacak.

Veriler kentsel dönüşümü yönlendirecek Mikrobölgeleme, yapı stoku ve depremsellik verileri; kentsel dönüşüm alanlarının belirlenmesi, imar planları ve mühendislik projeleri için temel kaynak olarak kullanılacak. Bu verilerle İzmir, 11 merkez ilçesi başta olmak üzere tüm ilçelerinde deprem dayanıklılığını artırmayı hedefliyor. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).