İzmir’in Deprem ve Tsunami Hazırlıkları: Yapı Stoku, Zemin Çalışmaları ve Master Planı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, deprem ve afetlere karşı kapsamlı bir hazırlık süreci yürütüyor. Yapı stoku taraması ve saha çalışmalarıyla kent genelinde güvenlik odaklı veriler toplanıyor; elde edilen bulgular, uzun vadeli kent politikalarının temelini oluşturacak. Yapılar üzerinde yapılan incelemeler, deprem anında nasıl tepki vereceklerini öngörmeye yönelik olarak tasarlandı ve bu veriler gelecekteki kentsel dönüşüm çalışmalarına yol gösterecek.

Karşıyaka’da 22 bin 500 yapı için ön inceleme tamamlandı; Bornova ve Bayraklı’da ise toplam 96 bin yapının ilk değerlendirmesi başarıyla sonuçlandı. İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi ile ortak yürütülen iki aşamalı analiz süreci, binaların deprem etkilerine karşı davranışını belirlemeye odaklandı. Ekipler, hangi yapıların daha ayrıntılı inceleme gerektirdiğini tespit ederken, elde edilen sonuçlar kentsel dönüşüm ve Deprem Master Planı çalışmalarının güvenilir verilerle desteklenmesini sağlıyor.

İzmir Yönetimi, zemin güvenliğini ölçümleyerek daha sağlıklı bir kent için adımlar atıyor Bornova’da mikrobölgeleme tamamlanırken Karşıyaka’da zemin çözümlemeleri sürüyor. 2 bin hektarlık alanda 60 kuyuya ulaşan sondajlar, 7 bin metrelik derinlikte numuneler elde edilmesi hedefiyle ilerliyor. Sondaj derinlikleri, zemin tipine göre 30 ila 300 metre arasında değişiyor ve bulgular Ege Şehir Laboratuvarı’nda ayrıntılı analiz için değerlendiriliyor. Bu çalışmaların sonunda hem afet risklerinin azaltılması hem de yapılaşma kararlarının iyileştirilmesi amaçlanıyor.

Uluslararası iş birliğiyle tsunami risk haritaları ve hazırlıklar İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması kapsamında yaklaşık 30 bin senaryo üzerinden çalışılarak kıyı şeridi boyunca 600 kilometrelik alanda olası tsunami baskınına dair haritalar oluşturuldu. Seferihisar için UNESCO destekli CosastWAVE projesine başvuru yapılarak kıyı ilçelerinin tahliye planları, uyarı tabelaları ve tatbikatlar için hazırlıklar başlatıldı. Amaç, tüm kıyı ilçelerini olası tsunami olaylarına karşı donanımlı hale getirmek.

Heyelan ve faylar da masaya yatırılıyor 30 ilçeyi kapsayan heyelan envanteri, CBS üzerinde haritalandırılarak kentsel planlama ve risk azaltma çalışmalarına temel oluşturuyor. Ayrıca İzmir ve çevresindeki aktif fay hatları paleosismolojik çalışmalarla inceleniyor; hendeklerle elde edilen veriler, geçmiş deprem aralıklarını ve potansiyel büyüklükleri aydınlatıyor. Bu çalışmaların 80%’lik bir ilerleme kaydettiğini belirtmek mümkün.

Deprem Master Planı ve gelecek planlama İzmir Deprem Master Planı, Dokuz Eylül Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğinde bilimsel temelde şekilleniyor. Plan, deprem tehlikesini bilimsel olarak değerlendirmek, imar kararlarını gözden geçirmek ve toplum temelli afet bilincini güçlendirmek amacı taşıyor. 2025–2029 Stratejik Planı ile uyumlu olarak yürütülen bu çalışma, yapı stoku, depremsellik, tsunami araştırmaları ve mikrobölgeleme verilerini tek çatı altında toplama hedefi taşıyor.

Toplanma ve barınma altyapısının güçlendirilmesi ACAD koordinasyonu altında yürütülen çalışmalar kapsamında 71 barınma alanı ve 2 bin 425 toplanma alanı belirlenmiş durumda. Altyapı ve üstyapı iyileştirmeleri sürecin bir parçası olarak ilerliyor ve tüm veriler CBS üzerinden dijital ortama aktarılıyor.