KOAH ve Sigaranın Gölgesindeki Tehlike: Pasif İçicilik, Elektronik Sigara ve Gençler

Günümüzün en çok konuşulan sağlık sorunlarından olan KOAH, dünya genelinde ölüm nedenleri sıralamasında üçüncü sırada yer alıyor. Bu hastalığın başlıca tetikleyicileri arasında, sigara, puro, pipo ve nargile kullanımıyla birlikte pasif içicilik de önemli bir yer tutuyor. Doktor Prof. Dr. Tülin Sevim, KOAH’ın son yıllarda gençler arasında sigara ve e-sigara kullanımının artmasıyla hızla yayıldığını belirtiyor ve bu durumun büyük bir uyarı taşıdığını vurguluyor. 19 Kasım Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamalarda, dumanın sadece içen kişiye değil, çevredeki insanlara da zarar verdiğini aktarıyor.

Bir sigaranın dumanında 7 binden fazla kimyasal madde bulunduğu ve bunlardan 70’inin kansere yol açtığı biliniyor. Pasif içicilik riskinin, sigara içmeyen kişilerle karşılaştırıldığında KOAH gelişim ihtimalini önemli ölçüde artırdığı çeşitli çalışmalarda ortaya konmuştur. Özellikle 25 bin 592 hastayı kapsayan bir meta-analizde, pasif içicilerin KOAH gelişme riskinin pasif içici olmayanlara göre yaklaşık 2,25 kat daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca pasif içiciliğin yılda milyonlarca insan için ölüm riski oluşturduğu belirtiliyor.

Pasif içicilik çocukları ve gençleri de vuruyor! Pasif içicilik, başkalarının tütün ürünlerinin dumanını solumak anlamına geliyor ve özellikle çocukların akciğerleri ile bağışıklık sistemine ciddi zararlar veriyor. Anne-babaların sigara içtiği ya da sigara içilen ortamda bulunan bebek ve çocuklar en riskli grupları oluşturuyor; bu durum bebeklerin ani ölümü (SIDS) ve akut solunum yolu enfeksiyonları gibi sorunları da tetikleyebiliyor. Yetişkinlerde ise pasif içicilik kalp hastalıkları, felç ve akciğer kanseri başta olmak üzere KOAH riskini artırıyor. Sigara içmeyen bireylerde bile sigara dumanına maruz kalmanın koroner arter hastalığı riskini yaklaşık %25–30, felç riskini ise %20–30 yükselttiği bildiriliyor.

Elektronik sigaranın etkileri Son yıllarda tütün endüstrisi tarafından daha az zararlı olarak lanse edilen elektronik sigaraların, yapılan araştırmalarla bu iddiayı yerinde çürüttikleri görülüyor. Çeşitli tatlandırıcılar içeren bu cihazlar, gençler arasında sigaraya geçişi kolaylaştırıyor; deneyimleyenler arasındaki yeniden sigaraya başlama oranı 4–6 kat artış gösterebiliyor. Elektronik sigaranın bağımlılık gücü, nikotin içeren diğer maddelerle eşdeğer olarak nitelendiriliyor ve bu ürünler bağımlılığı sürdürmeye eğilimli.

Akciğerden kalbe, kanserden inmeye Elektronik sigaralarda bulunan toksik maddeler, solunum yollarında inflamasyon ve bronşit gibi hastalıkları tetikleyebiliyor. EVALI adı verilen elektronik sigara kaynaklı akut akciğer hasarı ise ölüme yol açabiliyor. Ayrıca pıhtılaşma bozuklukları, hipertansiyon, kalp hızında artış gibi kardiyovasküler sorunlar ve ağız kuruluğu, mide bulantısı gibi sistemik etkiler de görülebiliyor. Uzun süreli kullanımın karaciğer, kalp ve böbrekler üzerinde zarar yaratabileceği, aromatiklerin hücre ölümüne yol açabileceği ve akciğer kanseri gelişimiyle ilişkili olabileceği de rapor edilmektedir. Dünya genelinde gençler arasında elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin kullanımı hızla artış gösteriyor.

Not: Bu içerik, KOAH ve sigaranın sağlık üzerindeki etkilerini özetleyen bilgilerden derlenmiştir ve koruyucu sağlık adımlarını destekler niteliktedir.