Kültür Harcamaları 2024: Yüzde 83,3 Artış ve Sektörel Dağılım

Kültür harcamaları 2024 yılında bir önceki yıla göre %83,3 artışla 408 milyar 339 milyon 432 bin TL olarak kayda geçti. Gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı ise %0,9 seviyesinde gerçekleşti.

Genel devletin kültür bütçesi 2024 yılında toplam kültür harcamaları içinde %49,1 paya sahip oldu. Genel devlet kültür harcamaları %76,1 artışla 200 milyar 369 milyon 171 bin TL olarak kaydedildi; harcamaların %67,8’i merkezi devlet bütçesinden karşılandı. En büyük pay ise %17,7 ile kültürel miras alanında görüldü.

Hanehalkı harcamaları 2024 yılında önceki yıla kıyasla %91,5 artışla 203 milyar 807 milyon 948 bin TL oldu. Bilgi işleme ekipmanları %25,0; kültürel hizmetler %24,3; kitaplar ise %18,1 payla öne çıktı.

Kültürel sektörlerdeki katma değer faktör maliyetiyle birleşen faaliyetin değeri 2024 yılında 188 milyar 547 milyon 288 bin TL olarak belirlendi. Katma değerin en büyük payını %20,7 ile kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması oluşturdu; ardından %13,1 ile sinema filmi, video ve televizyon yapımcılığı ile %11,6 ile mimarlık faaliyetleri geldi.

Kültürel mal dış ticareti 2024 yılında ihracat %8,1 artışla 9 milyar 876 milyon 466 bin dolar, ithalat ise %166 artışla 7 milyar 336 milyon 440 bin dolar olarak gerçekleşti. Kültürel alanlarda ihracat ve ithalat payları sırasıyla toplam mal ihracatı içindeki %4,2 ve toplam mal ithalatı içindeki %2,3 olarak hesaplandı. El sanatları en çok ihracat ve ithalat yapan alan olarak öne çıktı.

Kültürel istihdam 2024 yılında bir önceki yıla göre %6,5 artışla 957 bin kişiye çıktı ve toplam istihdam içindeki payı %2,9 olarak kayda geçti. İstihdamda erkekler %52,2; kadınlar %47,8 oranında yer aldı. Yükseköğretim mezunları %45,4, lise altı eğitimliler %30,5, lise ve dengi meslek okulu mezunları ise %24,1 oranında pay aldı.

El sanatları ve diğer meslekler kültürel istihdamın %79,9’unu oluşturan kültürel meslek grubunda, el sanatları çalışanları %32,6 ile öne çıktı. Mimarlar, planlamacılar, harita mühendisleri ve tasarımcılar %19,2, yazarlar, gazeteciler ve dilbilimciler ise %8,2 paya sahip oldu. Kadın istihdamının en düşük olduğu alan %28,2 ile sanat, kültür ve mutfakla ilgili yardımcı profesyonel meslekler iken, en yüksek olanı %77,7 ile diğer dil öğretmenleri olarak kayda geçti.

Kültürel meslek alanlarındaki cinsiyet dağılımı 2024 verileri bu konudaki farklılıkları gözler önüne seriyor.