Nasıl Bir Tanrı’ya İnanıyoruz? İslam Düşüncesinde Hudûs ve Sudûr Üzerine Bir Konuşma
Tepki Ver
Eleştirel bir ufukla gerçekleştirilen bu konferansta, Ege Üniversitesi 70. Yıl Kariyer Etkinlikleri kapsamında Birgivi İlahiyat Fakültesi ile iş birliği içinde düzenlenen söyleşi; din felsefesi, kelam ve felsefe tartışmalarını bir araya getirdi. Katılımcılar arasında fakülte dekanları ve akademisyenler ile öğrenciler yer aldı ve program, Yunus Emre Nebioğlu’nun güzel Kur’an tilavetiyle başladı.
Konuşmacı olarak sahne alan Prof. Dr. İbrahim Maraş, Tanrı tasavvurunun üç ana akım altında nasıl şekillendiğini özetledi: kelamcılar, sufiler ve filozoflar. Bu çerçevede hudûs ve sudûr kavramlarının Tanrı’nın varlığı ve evrenin yaratılışı konularındaki farklı yaklaşımları üzerinde duruldu. Maraş, her bireyin zihninde bir Tanrı algısının mevcut olduğunu vurgulayarak, Tanrı’nın birliğini kabul ederken insanların anlama biçimlerinin çeşitlilik gösterdiğini belirtti.
“Her tercih bir tercih ettirici gerektirir ve bu durum Tanrı’nın mutlaklığını zedeler” ifadesiyle, İmam Mâtürîdî’nin yaratıcı sıfatının O’ndan ayrı düşünülmesinin uygun olmadığını ve Tanrı’nın yaratmayı ezelî kudretinin doğal bir sonucu olarak gördüğünü aktardı. Maraş, Tanrı’yı ‘potansiyel yaratıcı’ olarak görmekten kaçınmanın gerekliliğini ve bu perspektifin akılcı bir değerlendirme ile nasıl tutarlı bir Tanrı tasavvuruna işaret ettiğini açıkladı. Kelamcılar arasındaki bazı farklı görüşlere rağmen, Mâtürîdî’nin yaklaşımının günümüzde Tanrı-yaratılı ilişkisini daha net çözümlere taşıdığını savundu.
Konuşmanın ardından gelen sorular yanıtlandı, ardından Teşekkür Belgesi ve Hediye Takdimiyle etkinlik son buldu. Bu süreçte meâlî tartışmaların ötesinde, Tanrı’nın varlığı ve iradesiyle ilgili temel soruların nasıl ele alınabileceği konusunda katılımcılar için düşünsel bir zemin oluşturuldu. Kaynaklar arasında Beyaz Haber Ajansı’nın aktardığı bilgiler yer aldı.