Sporcu Beslenmesi ve Takviyeler: Profesyoneller İçin Kapsamlı Rehber

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit, sporcularda beslenme ve takviye kullanımı üzerinde önemli değerlendirmeler paylaştı. Sporcuların performansı artırmak için takviyelere yöneldiği ifade edilirken, egzersiz esnasında dinlenme anına göre daha çok kalori yakıldığı ve bu nedenle enerji ile besin öğesi ihtiyaçlarının egzersizin şiddeti ve süresine göre değişiklik gösterdiğini belirtti.

Yetersiz beslenmenin potansiyelleri en üst düzeye çıkarmayı engelleyebileceğine dikkat çeken Yiğit, Sporcuların sadece beslenmeyle tüm ihtiyaçlarını karşılayamayabileceğini ve günde 1500 kaloriden az alan, yeterli beslenmeyen veya vejetaryen olan sporcuların bazı takviyelere başvurmasının gerekebileceğini ifade etti.

Protein tozları ve protein takviyeleri konusunda farklı türlerin mevcut olduğunu belirten Yiğit, kazein, whey proteini ve BCAA gibi seçeneklerin bulunduğunu söyledi. Ayrıca whey protein oranı yüksek ve ilave şeker içermeyen ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı. Dayanıklılık ve direnç sporcularında kilo başına günlük protein ihtiyacının yaklaşık 2 g’a kadar çıkabileceğini, profesyonel sporcu olmayanlarda kilo başına 1 g’ın çoğu durumda yeterli olduğunu belirtti. Ayrıca kilo kaybı hedefleniyorsa alınan proteinin yağa dönüştüğü gerçeğine dikkat edilmesi gerektiğini belirtti.

Sporcu içecekleri konusunda ise yoğun egzersiz yapan sporcular için bazı durumlarda uygun olabileceğini, ancak profesyonel olmayan bireylerde kalori yükü nedeniyle kullanımlarının gerekli olmadığını söyledi. Günlük egzersiz yapanlar için ise mineral ve sıvı ihtiyacını su ile karşılamanın ve yüksek kalsiyum ile magnezyum içeren mineralli suların tercih edilmesinin yeterli olacağını belirtti. Özellikle ödem sorunu olanlarda sodyumu düşük olan suların tercih edilmesini önerdi.

Vitamin–mineral takviyeleri konusunda sporcuların daha yüksek ihtiyaçlara sahip olduğunu söyleyen Yiğit, hücre enerji metabolizması, hormonal dengesel, dayanıklılık ve kardiyovasküler sağlık için B grubu vitaminler, kalsiyum, demir, potasyum ve magnezyumun yeterli miktarda alınmasının önemli olduğunu belirtti. Antioksidan takviyelerinin kas yorgunluğunu azaltabileceğini gösteren çalışmalara değinen Yiğit, antrenmandan 90 dakika önce tüketilen kırmızı pancar suyunun performansı olumlu yönde etkilediğini ifade etti.

Karnitin ve Omega-3 takviyeleri hakkında da bilgi veren Yiğit, karnitin alımının yağ oksidasyonunu artırıcı etkisinin net kanıtlarla desteklenmediğini, omega-3 takviyelerinin ise performans, toparlanma ve iltihap azaltma açısından olumlu rol oynayabildiğini söyledi. Vejetaryen sporcuların bu takviyeleri mutlaka alması gerektiğini ekledi.

Takviye kullanımı profesyoneller için takip gerektirir diye hatırlatan Yiğit, piyasada adını sayamadıkları kadar çok ürün bulunduğunu belirtti. Yeni başlayan sporcuların yeterli ve dengeli beslenme ile vücudun sıvı ihtiyaçlarını karşılıyorsa ek takviye kullanmalarına gerek olmadığını, ancak profesyonel sporcular için bu durumun geçerli olmadığını ve takviyelerin mutlaka multidisipliner bir ekip tarafından belirlenmesi ve takip edilmesi gerektiğini vurguladı.