Türkiye Girişimlerinde Yenilik Faaliyetleri ve Stratejiler: 2022-2024 Analizi

Girişimlerin yenilik yapma oranı, üç yıllık 2022-2024 dönemi için %39,6 olarak belirlendi. İş gücü büyüklüğüne göre incelendiğinde 10 veya daha fazla çalışanı olan işletmelerin bu payı %39,6; 10-49 çalışanlılar için %36,6; 50-249 için %49,6; 250 ve üzeri için ise %69,3 olarak kaydedildi. Sanayi sektöründe yenilik yapan girişimler %42,1, hizmet sektöründe ise %36,9 oranında yer aldı.

Ürün yenilikçisi olan girişimlerin %85,1’i ürünleri rakiplerinden önce piyasaya sürmeyi başardı

Ürün yeniliği yapan işletmelerin oranı bir önceki döneme göre yükselerek 2022-2024’de %23,6 olarak ölçüldü. Bu kapsamda mal yeniliği yapanlar %80,3, hizmet yeniliği yapanlar ise %73,4 oranında pay aldı. Yeni veya önemli ölçüde iyileştirilmiş ürünler, pazarda girişim için %96,0’a kadar yeni olduğu ve %85,1’i ise işin yürütüldüğü pazara yeni olduğunun altını çizdi.

Girişimler en çok mal üretme veya hizmet sağlama süreçlerinde yenilik peşinde

%36,1 oranında girişim temel işletme fonksiyonları olarak adlandırılan iş süreci yeniliğine yöneldi. Önceki döneme göre bu oran %35,0 idi. En yoğun yenilik yapılan alanlar, %77,2 ile mal üretme veya hizmet sağlama yöntemleri olarak belirlendi; bunu %71,5 muhasebe/diğer idari işlemler ve %69,7 bilgi işlem/iletişim yöntemleri takip etti.

Yenilik faaliyetlerinde bulunan girişimlerin oranı 2020-2022 ve 2022-2024 dönemlerinde karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Yenilik yapan girişimlerin %25,6’sı finansal destek elde etti

Bu destekler arasında %48,9 merkezi kamu kurum/kuruluşlardan, %10,9 yerel/bölgesel kamu kuruluşlarından, %7,9 diğer AB kurumlarından ve %6,4 AB Horizon 2020 programından sağlanan finansmanı Ar-Ge veya diğer yenilik faaliyetlerinde kullanıldığı belirtildi.

Yenilik yapan girişimlerin %40,4’ü iş birliği kurdu

İş birliği oranı %79,7 Ar-Ge/yenilik faaliyetlerinde, diğer rutin girişimcilik faaliyetlerinde ise %65,3 olarak kayda geçti. İş birliği yapılan yerler; %31,3 yurt içi, %7,6 Avrupa ülkeleri ve %6,3 diğer ülkeler şeklinde dağıldı.

Çevresel fayda odaklı yenilikler ve itibar etkisi

Çevresel fayda sağlayan yeniliklerin uygulandığı girişimlerin %58,8’i kullandıkları malzemeleri çevre için daha güvenli veya kirletici olmayanlarla değiştirdi. Üretim başına toprak, gürültü, su ve hava kirliliğini azaltan oranlar %56,9, su/malzeme kullanımı %56,6 ve enerji kullanımı veya toplam karbon ayak izinin azaltılması %55,9 olarak kaydedildi. Kullanım ömrünü uzatan dayanıklı ürünler üretimi %60,0’lık paya ulaştı; ayrıca çevresel faydaların kullanıcılar tarafından hissedilmesi açısından dayanıklılık ve performans konuları ön plana çıktı.

Çevresel yarar sağlayan yenilikleri uygulayan girişimlerin itibar ve giderlerle ilişkisi

Çevresel fayda sağlayan yenilikleri hayata geçiren girişimlerin %91,7’si itibarlarını geliştirme yönünde hareket etti; enerji, su ve malzeme maliyetlerinin yüksek olduğu durumlarda bu tür yenilikleri hayata geçirme kararlılığı %90,1 olarak görüldü. Mevcut çevresel düzenlemeler ve vergiler nedeniyle bu tür yenilikleri hayata geçirme kararının önemli olduğunu belirten paylar ise sırasıyla %89,6 ve %88,8 olarak tespit edildi.