Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller Sektörünün 2025 Performans ve 2026 Hedefleri

Türkiye’nin su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü, üç öğün protein ihtiyacını karşılayacak konumda olup 2025 yılında ihracatını yüzde 5 artışla 3 milyar 862 milyon dolardan 4 milyar 46 milyon dolara çıkardı. Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, 2015’te 1 milyar 184 milyon dolarlık dış satım yaptıklarını ve son 10 yılda ihracatlarını yüzde 123 büyüterek 4 milyar 46 milyon dolara ulaştırdıklarını belirtti. Su ürünleri sektörü toplam ihracat içinde yüzde 55 paya sahip ve en büyük paya sahip olan segment olarak öne çıktı. Kızıltan, kanatlı ve yumurta ihracatının kotasız ve kısıtlamalı dönemlerde bile 2024’te 1 milyar 120 milyon dolarlık performansını koruduğunu aktardı. Kanatlı eti ihracatı %8 artışla 671 milyon dolardan 723 milyon dolara yükseldi; yumurta ihracatı ise 2025’te fon düzenlemesi nedeniyle %14’lük düşüşle 463 milyon dolardan 397 milyon dolara geriledi. Süt ve süt ürünleri ihracatı %13 artışla 363 milyon dolardan 409 milyon dolara çıktı. Süt tozu ihracatı 47,4 milyon dolardan 78 milyon dolara yükseldi ve lokomotif konumunu sürdürdü. Bal üretiminde dünya ikinciliğini elinde bulunduran Türkiye, 2025’te 33,5 milyon dolarlık bal ihracatı gerçekleştirdi.

2026 yılı için hedef 4,3 milyar dolar Sektör Kurulu Başkanı Kızıltan, 2026 yılında ihracat hedefinin 4,3 milyar dolar olarak belirlendiğini duyurdu. Öncelikli odaklar arasında katma değerli ürünler ve sürdürülebilirlik/izlenebilirlik uyumu, maliyet yönetimi, pazar çeşitlendirmesi ve risk yönetimi bulunuyor. UR-GE projeleri, Turkish Seafood Turquality girişimleri, planlanan yurt dışı fuar katılımları ve uluslararası kurumlarda yürütülen aktif roller sayesinde büyümenin destekleneceğini ifade eden Kızıltan, 2027 sonunda su ürünleri ihracatında 2,5 milyar dolarlık bir hedefe ulaşmayı amaçladıklarını belirtti. Ayrıca işlenmiş ve markalı ürünlerin payının artırılmasının uzun vadeli gelirleri güçlendireceğini vurguladı.

Levrek zirveyi korudu 2025 performansını özetleyen Kızıltan, zirvedeki konumun levrek tarafından sürdürüldüğünü ifade etti. 2024’te 570 milyon dolar olan levrek ihracatı %17 artışla 2025’te 666 milyon dolara çıktı. Beyaz Etli Prens Çipura ise 585 milyon dolar döviz getirisiyle levreği takip ederken, çipura ihracatı 2025’te %15 artışla 585 milyonu aştı. Türk somonu da artışını sürdürdü; 2024’te 458 milyon dolarlık ihracat, 2025’te %14 artışla 521 milyon dolara çıktı. Diğer su ürünleri ihracatı 193 milyon dolar, orkinos 123 milyon dolar, alabalık 122 milyon dolar ve kaya levreği 32,7 milyon dolar olarak kaydedildi.

İhracatın %45’i Ege’den Ege Bölgesi, 2025’te toplam ihracatın %45’ini oluşturarak sektörde öne çıktı ve 1 milyar 724 milyon dolardan 1 milyar 840 milyon dolara yükseldi. Bölge, su ürünleri ihracatında lider konumunu sürdürdü.

Kanatlı, yumurta ve süt ürünlerinde ülkeler sıralamaları değişmedi Rusya Federasyonu, 466 milyon dolarlık ihracatla en çok talep alan pazar olurken, İtalya 280 milyon dolarla ikinci; Hollanda ise 229 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. Yunanistan, İngiltere, Japonya, ABD, Almanya, Güney Kore ve Fransa takip etti. Kanatlı eti ihracatı 722 milyon dolar olurken Irak, 306 milyon dolar ile zirvede yer aldı. Suriye’nin kanatlı eti talebi %557 artışla 14 milyon dolardan 92 milyon dolara yükseldi ve listede ikinciliğe çıktı. Birleşik Arap Emirlikleri ise 26,3 milyon dolarlık talep ile üçüncü sıraya yerleşti. Süt ürünlerinde Irak, 69 milyon dolarlık talep ile birinci oldu; Cezayir’e yönelik süt ürünleri ihracatı %46 artışla 41,7 milyon dolara çıktı. Bangladeş’e süt ürünleri ihracatı ise %150 artışla 24,8 milyon dolara yükseldi. Yumurta ihracatında Irak 111 milyon dolar ile ilk sırada, Rusya 55,6 milyon dolar ile ikinci, Birleşik Arap Emirlikleri 34,5 milyon dolar ile üçüncü oldu. Bal ihracatında ABD 11,3 milyon dolar, Almanya 5,4 milyon dolar ve İngiltere 3 milyon dolar ile ilk üçü oluşturdu.